การวิเคราะห์สถาปัตยกรรมองค์กร คณะรัฐศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา

บทคัดย่อ

        งานวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์สถาปัตยกรรมองค์กรคณะรัฐศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา โดยใช้ TOGAF FRAMEWORK (2) ออกแบบพิมพ์เขียวองค์กร (Enterprise Blueprint) และ (3) ประเมินความพึงพอใจของบุคลากรต่อการใช้โปรแกรมระบบงาน (Application) รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ พื้นที่การวิจัยคือ คณะรัฐศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา
        จากการศึกษาพบว่า การวิเคราะห์สถาปัตยกรรมองค์กรตามกรอบแนวคิด TOGAF ซึ่งครอบคลุม 4 โดเมน ได้แก่ ด้านธุรกิจ ด้านข้อมูล ด้านแอปพลิเคชัน และด้านเทคโนโลยี พบว่า ด้านธุรกิจองค์กรมีโครงสร้างการบริหารและกระบวนการดำเนินงานที่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อจำกัดด้านอัตรากำลังและงบประมาณ ด้านข้อมูลพบว่าการจัดเก็บข้อมูลมีลักษณะกระจายอยู่ในหลายระบบ ส่งผลให้เกิดความซ้ำซ้อนของข้อมูลและยากต่อการบริหารจัดการในภาพรวม ด้านแอปพลิเคชันพบว่ามีการใช้ระบบสารสนเทศหลายระบบ แต่ส่วนใหญ่ยังทำงานแบบแยกส่วนและขาดการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างกัน ในขณะที่ด้านเทคโนโลยีพบว่าองค์กรมีโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศที่ได้มาตรฐานและสามารถรองรับการดำเนินงานขององค์กรได้อย่างเหมาะสม จากผลการวิเคราะห์ดังกล่าว ผู้วิจัยได้ออกแบบพิมพ์เขียวองค์กรโดยมีแนวคิดหลักคือการรวมศูนย์ข้อมูลและการเชื่อมโยงระบบงานผ่านเทคโนโลยี Application Programming Interface (API) เพื่อสนับสนุนการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างระบบ ลดความซ้ำซ้อนของข้อมูล และเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการองค์กร ผลการประเมินความพึงพอใจต่อการใช้โปรแกรมระบบงาน กลุ่มตัวอย่างคือ บุคลากรสังกัดคณะรัฐศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา ที่มีสถานะปฏิบัติงาน จำนวน 33 คน โดยใช้แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา  ผลการศึกษา พบว่าภาพรวมความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก (= 4.12, S.D. = 0.56) โดยด้านผลลัพธ์จากการใช้งานมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ( = 4.21, S.D. = 0.56) รองลงมาคือด้านความปลอดภัยของระบบ (= 4.16, S.D. = 0.58) ด้านการออกแบบระบบ (= 4.10, S.D. = 0.57) และด้านการใช้งาน (= 4.00, S.D. = 0.51) ทั้งนี้ ข้อเสนอแนะปลายเปิดมีความสอดคล้องกับข้อจำกัดที่พบจากการวิเคราะห์ตามกรอบแนวคิด TOGAF โดยเฉพาะในประเด็นการพัฒนาระบบที่สามารถเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานและรองรับการใช้งานผ่านอุปกรณ์พกพา เพื่อให้สอดคล้องกับพิมพ์เขียวองค์กรและสนับสนุนการพัฒนาองค์กรสู่ระบบดิจิทัล
        ผลการศึกษาสรุปได้ว่า การวิเคราะห์และออกแบบสถาปัตยกรรมองค์กรตามกรอบแนวคิด TOGAF ที่นำเสนอในงานวิจัยนี้ สามารถใช้เป็นกรอบแนวทางเชิงกลยุทธ์ในการพัฒนาระบบสารสนเทศ ลดความซ้ำซ้อนของข้อมูล และสนับสนุนการบริหารจัดการเชิงดิจิทัลของคณะรัฐศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา รวมทั้งสามารถประยุกต์ใช้เป็นต้นแบบในการพัฒนาระบบสารสนเทศของหน่วยงานอื่นภายในมหาวิทยาลัยได้